My version of morale compass

another rant

clusters: philos

จดจากการคุย ฟัง สังเกต mortal มาซักพัก
เราว่าการตอบประเด็นพวกนี้ค่อนข้าง define ได้มากว่าคน ๆ นั้นมีจุดยืนแบบไหน

1. คนควรรับผิดชอบต่อความผิดที่บรรพบุรุษที่ตัวเองก่อไหม และขนาดไหน
   • ในระดับ individual
     • ลูกฆาตกรควรรับผิดชอบการกระทำของบุพการีตัวเองขนาดไหน
     • เราว่าเคสนี้แตกย่อยได้เยอะ ทั้งว่าฝั่งลูกรู้เห็นเป็นใจไหม? ฝั่งลูกได้ประโยชน์จากตรงนั้นไหม?
   • ในระดับประเทศ
   • 2 ประเทศที่มี take ต่างกันแบบสุดขั้ว คือเยอรมันและญี่ปุ่น (focus 2 แห่งนี้เพื่อความ simple)
   • ทหารของทั้ง 2 ประเทศทำร้ายผู้บริสุทธิในประเทศที่ไปรุกรานทั้งคู่ เยอรมันก็อย่างที่รู้ ญี่ปุ่นก็ประเทศใน SEA, เกาหลี, จีน
   • เยอรมัน: national guilt
   • ญี่ปุ่น: ลืมอดีตไป ฝังไว้ใต้พรม
   • ในด้านประเทศที่เป็นเหยื่อ ก็มีทั้งลืมไป หันมาญาติดี (เวียดนามต่อUSA) กับแค้นฝังหุ่น (เกาหลีต่อญี่ปุ่น)
   • เวลามาเจอกัน มันเลยเกิดสถานการณ์ที่ awkward
     • คนญี่ปุ่น: อะไรวะ ปู่ตูทำ แต่ตูแค่เกิดมา ควรรับคงามฉิบหาบนั้นด้วยเหรอ
   • ส่วนตัว ผมมองว่ามันมี sweet spot อยู่ในแต่ละเคสน่ะ ญี่ปุ่นควรมีการเยียวยาเหยื่อ
2. จุดเหมาะสมของการอพยพและพรมแดนในประเทศ
   • การฟรีในการเดินทางไปมา มีทั้งด้านมือและด้านสว่าง
   • ด้านสว่าง
     • การผสมผสานทางวัฒนธรรม ดูอย่างประเทศไทย ในวัฒนธรรมด้านอาหารหรือศิลปะได้ เรามีกุ๊กชอป ซึ่งเป็นสไตล์อาหารจากจีนโพ้นทะเลผสมตะวันตก มีข้าวซอยจากพม่าที่ adapt 11 แบบเป็นอย่างน้อย มีแกงมัสมั่น, แกงกะหรี่แบบไทย ญี่ปุ่นหรือจีนก็มีแกงกะหรี่แบบของตัวเอง
       • แม้เอาจริงๆ หลายๆ อย่างในนี้จะไม่ได้มาจากการฟรีประเทศ
     • ด้านดีของแต่ละประเทศมันผสมผสานกัน ชุมชนคนเอเชียในสหรัฐก็สร้างอะไรใหม่ๆ สร้างชาติให้ทางนู้นเยอะ การได้พบปะผู้คนใหม่ๆ การที่คนตะวันตกอยากศึกษาศาสตร์ตะวันออก แนวทางการใช้ชีวิตแบบตะวันออก หรือคนตะวันออกต้องการผสมผสานแนวคิดตะวันตก
     • freedom
   • มันมีด้านมืดที่เป็นเงาตามตัว
     • โจร ที่ใช้ประโยชน์จากความ free ตรงนี้ในการลักโขมยทั้งจากคนในพื้นที่ และนักท่องเที่ยวด้วยกันเอง
     • คนที่ย้ายประเทศเป็นหมู่คณะด้วยเจตนาเพื่อเปลี่ยนแปลงวัฒนธรรมเดิมของประเทศเป้าหมายเป็นแบบตัวเองตั้งแต่แรก และบางทีก็มีแนวคิดต่อต้านสิทธิมนุษย์ชน
     • ด้านมืดที่ว่า ก็เกิดขึ้นเรื่อยๆ แบบไม่มีมาก่อนด้วย บางแห่งโจรชุมจนตำรวจในพื้นที่ไม่สามารถจับไหว คือมันมีคนใช้ช่องโหว่ตรงนี้ exploit และก่ออาชญากรรมซ้ำซ้อน จน crimerate พุ่งกระฉูด
   • ระหว่างจำกัด คัดกรองคนในการเดินทางข้ามประเทศแบบสุดๆ กับปล่อยฟรีไปเลย ถ้าจะใช้แนวทางแบบสุดโต่ง ปลายสุดของแต่ละทางมีคนต●ยแน่ๆ
     • ผมไม่กล้าบอกพ่อแม่ผู้อพยพลี้ภัยที่ลูกๆ กำลังจะอดตาย ว่ายูต้องกลับประเทศ ว่ายน้ำกลับไปซะ
     • ผมไม่กล้าบอกผปค.ของเด็กหญิงที่ถูกผู้อพยพรุมชำเราจนเสียชีวิต ต่อหน้าว่า “มันเป็นการเสียสละที่ควรเกิดขึ้น” อันนี้โคตรอำมาหิตย์
   • ส่วนตัวเดาว่า best practice ของแต่ละบริบท แต่ละประเทศ แต่ละยุคสมัยมันคงไม่เหมือนกันด้วย
   • ข้อ 1 และ 2 เอามาโยงกันได้ สำหรับบางคนที่มี take ว่า เพราะบรรพบุรุษประเทศยูรุกรานเขาก่อน
3. ปลายทางของความบอบช้ำ
   • ฝ่ายกระทำต้องถูกลงโทษ แต่ลงโทษยังไง?
   • ตาต่อตา ฟันต่อฟัน?
   • ควรหยุด?
   • ควรหยุด แล้วเยียวยาเหยื่อ?
   • ควรหยุด แล้วเยียวยาเหยื่อ และอย่าทำซ้ำ?

• คำถามที่เป็น homogenous ของประเด็นเหล่านี้
  • ประเทศ A เคยทำสิ่งแย่ๆ กับประเทศ B ประเทศ B มีสิทธิทำแบบนั้นกับลูกหลานของคนในประเทศ A ไหม

4. มุมมองต่อผู้สนทนา (มองเป็นพวกเดียวกันที่มีจุดยืนแตกต่าง หรือศัตรู)

created on: Tue Nov 11 2025